Emmanuel Breguet พาย้อนเวลาไปสำรวจจุดกำเนิดของ Tourbillon สิ่งประดิษฐ์ที่ถือกำเนิดขึ้นจากวิทยาศาสตร์เมื่อ 225 ปีก่อน และยังคงเป็นหนึ่งในกลไกสำคัญที่สุดของโลกนาฬิกาชั้นสูง
เมื่อพูดถึง Tourbillon ภาพของกรงกลไกที่หมุนอย่างต่อเนื่องบนหน้าปัดอาจเป็นสิ่งแรกที่คนรักนาฬิกานึกถึง แต่สำหรับ Emmanuel Breguet, Vice President และ Head of Patrimony แห่ง Breguet ความสำคัญของ Tourbillon ไม่ได้เริ่มต้นจากความงดงาม หากอยู่ที่เหตุผลทางวิทยาศาสตร์เบื้องหลังการถือกำเนิดของนวัตกรรมชิ้นนี้
บนเวทีเสวนา “Breguet: The 225th Anniversary of the Tourbillon” ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของงาน Siam Paragon Bangkok Watch Week 2026 โดยมี ปอย–ตรีชฎา เพชรรัตน์ รับหน้าที่โมเดอเรเตอร์ Emmanuel ได้พาผู้ฟังย้อนกลับไปมากกว่าสองศตวรรษ เพื่อทำความรู้จักทั้ง Abraham-Louis Breguet และสิ่งประดิษฐ์ที่กลายมาเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์สูงสุดของศาสตร์การทำนาฬิกา
“ปัญหาของการพูดถึง Breguet คือเรามีเรื่องให้เล่ามากเกินไป คุณสามารถเขียนหนังสือได้หลายเล่ม และใช้เวลาหลายวันเพื่อเข้าไปสำรวจชีวิตของ Abraham-Louis Breguet และประวัติศาสตร์ของแบรนด์ เพราะมันเต็มไปด้วยเรื่องราวและแทบไม่มีที่สิ้นสุด” Emmanuel กล่าว ก่อนย้อนถึงวาระครบรอบ 250 ปีของเมซงในปี 2025 และอีกหนึ่งหมุดหมายสำคัญในปี 2026 นั่นคือ การครบรอบ 225 ปีของ Tourbillon ซึ่งเขาเรียกว่า “อาจเป็นสิ่งประดิษฐ์ที่มีชื่อเสียงที่สุดของ Breguet”
จากเนอชาเตลสู่ปารีส และจุดเริ่มต้นของ Breguet
เรื่องราวเริ่มต้นจาก Abraham-Louis Breguet ชายหนุ่มชาวสวิสที่เกิดในแคว้น Neuchâtel ก่อนเดินทางมายังกรุงปารีสเมื่ออายุ 15 ปี ที่นี่เขาศึกษาทั้งคณิตศาสตร์ ฟิสิกส์ ดาราศาสตร์ และศาสตร์การทำนาฬิกา ก่อนก่อตั้ง Maison Breguet ในปี 1775 เมื่ออายุ 27 ปี
ความสำเร็จเกิดขึ้นอย่างรวดเร็วด้วยความเป็นอัจฉริยะด้านนาฬิกา เขาได้คิดค้นและพัฒนานวัตกรรมมากมาย ตั้งแต่ระบบไขลานอัตโนมัติยุคแรก ไปจนถึงกลไก Minute Repeater ความสามารถของเขาทำให้ชื่อ Breguet เป็นที่รู้จักในราชสำนักฝรั่งเศส และกลายเป็นจุดเริ่มต้นของชีวิตที่ Emmanuel นิยามด้วยคำว่า “extraordinary”
แต่สิ่งที่ทำให้ Abraham-Louis Breguet แตกต่างไม่ได้อยู่เพียงจำนวนสิ่งประดิษฐ์ หากเป็นความสามารถในการเชื่อม วิทยาศาสตร์เข้ากับศิลปะ
“Breguet เป็นทั้งนักวิทยาศาสตร์และศิลปิน และนั่นเป็นส่วนผสมที่พิเศษ” Emmanuel กล่าว พร้อมอธิบายว่า แม้ผลงานร่วมสมัยของเมซงในปัจจุบันจะย้อนกลับไปหาเรือนเวลาจากอดีต แต่ก็ไม่ใช่ “การจำลองอดีตแต่เป็นการตีความใหม่ ” ผ่านเทคโนโลยี วัสดุ และกลไกใหม่ ขณะที่ยังคงภาษาการออกแบบของ Breguet เอาไว้
Breguet และสายสัมพันธ์ที่โยงมาถึงประเทศไทย
ท่ามกลางประวัติศาสตร์กว่า 250 ปี Emmanuel ยังหยิบยกเรื่องราวที่เชื่อมชื่อ Breguet เข้ากับประเทศไทยในมิติที่อยู่นอกเหนือจากโลกของนาฬิกา
Louis Breguet หนึ่งในทายาทของ Abraham-Louis Breguet ได้หันเหเส้นทางชีวิตจากศาสตร์การทำนาฬิกาไปสู่โลกการบิน และกลายเป็นหนึ่งในผู้บุกเบิกอากาศยาน Emmanuel เล่าว่า เครื่องบินยุคแรกๆ ที่สร้างโดยคุณปู่ของเขาถูกจำหน่ายให้แก่กองการบินของราชอาณาจักรสยาม
“สำหรับผม นี่เป็นเรื่องราวที่น่าประทับใจมาก และผมอยากแบ่งปันอีกส่วนหนึ่งของการผจญภัยของ Breguet ที่ไม่ได้เชื่อมโยงกับนาฬิกา แต่เชื่อมโยงกับเครื่องบิน” เขากล่าว
สายสัมพันธ์ดังกล่าวยังปรากฏผ่านเรือนเวลาที่ Breguet สร้างขึ้นเนื่องในวาระครบรอบ 50 ปีแห่งการครองราชย์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 ผลิตจำนวนจำกัด 50 เรือน พร้อมรายละเอียดสำคัญอย่างงาน guilloché เข็มแบบ Breguet กลไก jumping hour และการใช้เลขไทยบนหน้าปัด
“นี่คือตัวอย่างของความรักที่ Breguet มีต่อการพบปะกับวัฒนธรรมอื่นๆ… สำหรับเรา เรือนนี้เต็มไปด้วยความรู้สึก และเป็นหนึ่งในสายสัมพันธ์ระหว่าง Breguet กับประเทศของคุณ” Emmanuel กล่าว พร้อมเสริมว่าเมซงภูมิใจที่ได้ทำตลาดในประเทศไทยมานานกว่า 30 ปี
จากราชสำนักสู่เครื่องมือสำหรับนักวิทยาศาสตร์
แม้นาฬิกาที่ Abraham-Louis Breguet สร้างขึ้นจะอยู่ในครอบครองของเหล่ากษัตริย์ ราชินี และจักรพรรดิหลายพระองค์ แต่ Emmanuel ย้ำว่ามาสเตอร์วอทช์เมกเกอร์ผู้นี้ไม่ได้สร้างนาฬิกาเพื่อราชสำนักเพียงอย่างเดียว
“Breguet ต้องการสร้างนาฬิกาที่ดีที่สุดสำหรับกษัตริย์ ราชินี และจักรพรรดิ แต่เหนือสิ่งอื่นใด เขาต้องการสร้างเครื่องมือที่ดีที่สุดสำหรับนักวิทยาศาสตร์ นักเดินเรือ และสำหรับทุกคนเช่นกัน”
หนึ่งในเรื่องราวสำคัญคือ Caroline Murat พระขนิษฐาของ Napoleon Bonaparte และราชินีแห่ง Naples ซึ่งสั่งทำนาฬิกาจาก Abraham-Louis Breguet ในปี 1810 จากหลักฐานในจดหมายเหตุของเมซง Emmanuel อธิบายว่านี่คือเรือนเวลาที่ได้รับการออกแบบตั้งแต่ต้นให้สวมบนข้อมือ ก่อนส่งมอบในปี 1812 และกลายเป็นรากฐานทางประวัติศาสตร์ของคอลเลกชั่น Reine de Naples ในปัจจุบัน
ที่น่าสนใจคือ Emmanuel ชี้ว่าแนวคิดเรื่องนาฬิกาสำหรับผู้หญิงของ Breguet มีความก้าวหน้ามาตั้งแต่ต้น “มันไม่ใช่นาฬิกาผู้ชายที่ถูกย่อขนาด และไม่ใช่นาฬิกาผู้ชายที่ถูกลดทอนความซับซ้อนสำหรับผู้หญิง Breguet มอบคุณภาพและระดับของ complication แบบเดียวกัน เพราะที่ Breguet เรารู้ว่าผู้หญิงรักนาฬิกาไม่ต่างจากผู้ชาย”
วาระครบรอบ 225 ปี Tourbillon
มาถึงนวัตกรรมสำคัญที่จากรึกชื่อ Breguet ไว้ในประวัติศาสตร์นาฬิกา นั่นก็คือ Tourbillon คอมพลิเคชั่นที่ช่วยขจัดปัญหาเรื่องแรงโน้มถ่วงซึ่งส่งผลกระทบต่อกลไกจนทำให้สูญเสียความแม่นยำ
Emmanuel เผยว่าเขากำลังร่วมกับ Gregory Kissling ซีอีโอของ Breguet จัดทำหนังสือเกี่ยวกับ Tourbillon พร้อมยกตัวอย่างเรือนประวัติศาสตร์ใน Breguet Museum ซึ่งจำหน่ายให้ Count Potocki ในปี 1811 และมีกลไก constant-force escapement พร้อมกรงที่หมุนครบรอบในเวลาสี่นาที เรือนประวัติศาสตร์ดังกล่าวยังเป็นหนึ่งในแรงบันดาลใจสำหรับ Tourbillon รุ่นใหม่ที่เปิดตัวในวาระครบรอบปีนี้
Emmanuel ยังตั้งคำถามง่ายๆ ว่า แม้คนในโลกนาฬิกาแทบทุกคนรู้จักคำว่า Tourbillon แต่มีสักกี่คนที่รู้จริงๆ ว่าใครเป็นผู้คิดค้น และคำว่า Tourbillon มีความหมายอย่างไร
“ทุกคนรู้จัก Tourbillon แต่ผมไม่แน่ใจว่าทุกคนรู้ว่าใครเป็นผู้คิดค้น Tourbillon หรือรู้ความหมายของคำว่า Tourbillon”
เขาอธิบายว่า ในบริบทดั้งเดิม Tourbillon เป็นคำที่อยู่ในศัพท์ทางวิทยาศาสตร์ ไม่ได้หมายถึงพายุหรือสิ่งที่หมุนอย่างรุนแรงตามความเข้าใจในภาษาสมัยใหม่ แต่สัมพันธ์กับแนวคิดเรื่องการเคลื่อนที่อย่างสม่ำเสมอของระบบดาวเคราะห์
“มันเกี่ยวข้องกับความสม่ำเสมอ การเคลื่อนที่ของดาวเคราะห์รอบตัวเรา มันคือเรื่องของฟิสิกส์ และนั่นทำให้ชื่อ Tourbillon มีความหมาย”
Emmanuel ยังได้กล่าวถึงผลงานร่วมสมัยที่สร้างขึ้นเพื่อฉลองครบรอบ 225 ปีของ Tourbillon โดยหนึ่งใน Tourbillon รุ่นฉลองวาระครบรอบที่ Emmanuel เลือกเป็นเรือนโปรดของเขา มีรายละเอียดบนหน้าปัดที่จำลองตำแหน่งของดวงดาวบนท้องฟ้าเหนือกรุงปารีสในวันที่ 26 มิถุนายน 1801 วันที่ Abraham-Louis Breguet ได้รับสิทธิบัตร Tourbillon จากรัฐบาลฝรั่งเศส
“ผมอาศัยอยู่ในปารีส ผมรักประวัติศาสตร์ และ Tourbillon รุ่นฉลองครบรอบที่ผมชอบที่สุดในปีนี้คือเรือนที่แสดงท้องฟ้าเหนือกรุงปารีสในวันที่ 26 มิถุนายน 1801”
สำหรับ Emmanuel ความงามของหน้าปัดเป็นเพียงส่วนหนึ่ง เพราะสาระสำคัญของ Tourbillon อยู่ลึกลงไปในกลไก
“Tourbillon ถูกสร้างขึ้นเพื่อเพิ่มความเที่ยงตรง มันไม่ใช่แค่สิ่งที่สวยงาม หรืออะไรบางอย่างที่หมุนอยู่เท่านั้น แต่มันคือเครื่องมือทางวิทยาศาสตร์”
จากการค้นคว้าจดหมายเหตุเพื่อจัดทำหนังสือเล่มใหม่ Emmanuel พบรายละเอียดที่ช่วยเปลี่ยนภาพจำของ Tourbillon ไปอีกด้านหนึ่ง ในบรรดา Tourbillon ที่ Breguet ผลิตขึ้นในยุคแรก เจ้าของมีตั้งแต่กษัตริย์อังกฤษ กษัตริย์ฝรั่งเศส ไปจนถึงเจ้าชายและเจ้าหญิง แต่ประมาณครึ่งหนึ่งของ Tourbillon เหล่านั้นมีความเกี่ยวข้องกับการใช้งานทางทะเลและการเดินเรือ“เรามีกษัตริย์แห่งอังกฤษ กษัตริย์แห่งฝรั่งเศส เจ้าชายและเจ้าหญิง แต่ Tourbillon ประมาณ 50 เปอร์เซ็นต์ถูกนำไปใช้ทางทะเล”
เหตุผลนั้นเชื่อมโยงกับความหลงใหลในการเดินเรือของ Abraham-Louis Breguet ผู้ได้รับแต่งตั้งให้เป็นช่างทำนาฬิกาประจำกองทัพเรือฝรั่งเศส และมองเห็นศักยภาพของ Tourbillon สำหรับ marine chronometer รายละเอียดนี้ทำให้ Tourbillon หลุดออกจากภาพของกลไกอันวิจิตรที่มีไว้เพื่อการชื่นชม และกลับไปสู่จุดเริ่มต้นที่แท้จริง นั่นคือ เครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อใช้งาน
Heritage ไม่ใช่การทำซ้ำอดีต
ตลอดการสนทนา Emmanuel กลับมาพูดถึงแนวคิดหนึ่งหลายครั้ง นั่นคือการนำประวัติศาสตร์มาใช้เป็นจุดเริ่มต้นสำหรับสิ่งใหม่ ไม่ว่าจะเป็นงาน guilloché, Breguet hands, moon phase หรือโครงสร้างของกลไกต่างๆ “มันไม่ใช่การทำสำเนา แต่มันคือการตีความ”
เขายกตัวอย่างงาน guilloché ซึ่ง Abraham-Louis Breguet เป็นหนึ่งในผู้บุกเบิกการนำมาใช้บนหน้าปัดนาฬิกา จุดประสงค์ไม่ได้มีเพียงการตกแต่ง แต่ยังช่วยแบ่งพื้นที่และเพิ่มความชัดเจนในการอ่านเวลา ความเรียบง่ายที่ดูเหมือนไม่ซับซ้อนจึงซ่อนความคิดด้านฟังก์ชันเอาไว้
“Breguet ต้องการสร้างนาฬิกาที่มีประโยชน์ อ่านง่าย สง่างาม และชัดเจน” Emmanuel กล่าว ก่อนที่บทสนทนาบนเวทีจะสรุปคำหนึ่งซึ่งอาจนิยามงานของ Breguet ได้ดีที่สุด นั่นคือคำว่า Timeless
อ่านบทความเพิ่มเติมได้ที่:
รีแคปตรงจากขอบเวที Bangkok Watch Week เรื่องราวของ Universal Genève กับการคืนชีพของ ‘Le Couturier de la Montre’
ถอดบทเรียนจากการเสวนาของ Vacheron Constantin ในงาน Bangkok Watch Week 2026
สรุปวิสัยทัศน์ผู้บริหาร Siam Paragon และ FHH หลังเวที Opening Symposium งาน Bangkok Watch Week 2026
