จากภาพวาดสู่ข้อมือ…เรื่องราวเบื้องหลังนาฬิกาของปิกัสโซ

_{WORDS: James Sherwood . Jul 11, 2025
แปลและเรียบเรียง: Chakhriya}

โลกศิลปะในศตวรรษที่ 20 คงไม่สมบูรณ์หากไร้ชื่อของ ปาโบล ปิกัสโซ ศิลปินผู้สร้างแรงกระเพื่อมครั้งใหญ่ ด้วยอาชีพที่ยาวนานถึงเจ็ดทศวรรษ เขากลายเป็นจิตรกรที่ทั่วโลกต่างหมายปองในยุคใหม่นี้

“That fucking Picasso,” แจ็กสัน พอลล็อก ศิลปินแนว Abstract Expressionism เคยเปรยไว้แบบติดตลก “เขาสร้างสรรค์ไปเสียทุกอย่างแล้ว” เมื่อบิดาแห่งศิลปะสมัยใหม่ผู้นี้จากไปในวัย 91 ปี เมื่อปี 1973 เขาทิ้งผลงานไว้มากมายมหาศาล จนได้รับการขนานนามว่าเป็นศิลปินที่สร้างผลงานได้มากที่สุดในประวัติศาสตร์ ด้วยจำนวนภาพวาดกว่า 13,500 ชิ้น, ภาพพิมพ์และภาพแกะสลัก 100,000 ชิ้น, ภาพประกอบ 34,000 ชิ้น ยังไม่รวมประติมากรรมและเครื่องเซรามิกอีกมากมาย

ลองจินตนาการดูสิว่าผลงานของเขามีค่าเพียงใด ในปี 2015 Christie’s สร้างสถิติโลกด้วยการประมูลภาพ “Women of Algiers” ของปาโบล ปิกัสโซในนิวยอร์กด้วยมูลค่าสูงถึง 179 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ อาจมีบางคนแอบกะพริบตาด้วยความสงสัยว่าเหตุใดตลาดนักสะสมงานศิลปะทั่วโลกจึงยกให้ปิกัสโซเป็นสินค้าล้ำค่าที่สุด แต่ต้องยอมรับว่า การลงทุนในผลงานของปิกัสโซนั้นมั่นคงยิ่งกว่าทองคำ น้ำมัน หรือแม้กระทั่งเพชรเสียอีก

ความลับในโรงรถ นาฬิกาปริศนาที่หายไป

ความสั่นสะเทือนครั้งใหญ่ในตลาดศิลปะเกิดขึ้นในปี 2010 เมื่อมีการค้นพบชุดผลงานของปิกัสโซที่ไม่เคยมีการบันทึกไว้ก่อนหน้านี้ ที่โรงประมูล Blanchet et Associés ในปารีส คอลเลคชันนี้มาจากมรดกของ มอริซ แบรสซูว์ หรือที่รู้จักกันในชื่อ “เท็ดดี้” คนขับรถส่วนตัวของปิกัสโซ ผู้ที่ทำงานรับใช้ศิลปินชาวสเปนผู้นี้ตั้งแต่ปี 1967 ถึง 1973 แบรสซูว์เสียชีวิตในปี 1991 และทายาทของเขาอ้างว่าพบผลงาน 271 ชิ้นในโรงรถของคนขับ ซึ่งทั้งหมดเป็น “ของขวัญจากศิลปิน”

แน่นอนว่า กองมรดกปาโบล ปิกัสโซ ได้สั่งระงับการขายทันที โดยสันนิษฐานว่าได้รับการร้องขอจากทายาทที่ยังมีชีวิตอยู่ของเขา ได้แก่ ลูกสาว พาโลมา และ มายา รวมถึงลูกชาย โคล้ด แต่สำหรับนักสะสมนาฬิกาตัวยง แคตตาล็อกของปิกัสโซที่หลุดออกมานั้นได้เผยให้เห็นสมบัติล้ำค่าสองชิ้นที่กลับหายไปจากสายตาสาธารณะอีกครั้ง

แม้ว่านาฬิกาทั้งสองเรือนจะไม่มีการเซ็นชื่อให้เห็นเด่นชัด แต่ตัวเลขอารบิกที่เรียงรายอยู่รอบหน้าปัดเคลือบวงกลมนั้น ถอดความออกมาเป็นตัวอักษรสิบสองตัวที่สะกดชื่อ “PABLO PICASSO” อย่างชัดเจน เรือนหนึ่งเป็นตัวเรือนทองสีเหลืองจับคู่กับสายหนังจระเข้สีแทน ส่วนอีกเรือนเป็นสเตนเลสสตีลพร้อมสายหนังสีดำ

นาฬิกาทั้งสองเรือนนี้ถูกใช้งานอย่างสมบุกสมบัน และเราทราบจากภาพถ่ายสตูดิโอหลายภาพในช่วงบั้นปลายชีวิตของปิกัสโซว่า เขาไม่เคยถอดนาฬิกาออกเลยขณะวาดภาพ นั่นทำให้นาฬิกาสองเรือนนี้มีค่าประเมินมิได้สำหรับนักสะสมงานศิลปะ ไม่ต่างอะไรกับของล้ำค่าที่นักล่าสมบัติผู้เชี่ยวชาญด้านนาฬิกาตามหา

นาฬิกาตัวเรือนทองสีเหลืองของปิกัสโซมาพร้อมตัวอักษรสีดำที่เขียนด้วยมือในฟอนต์ Granjon ซึ่งพัฒนาขึ้นในปี 1928 ส่วนตัวอักษรบนนาฬิกาสเตนเลสสตีลนั้นเป็นรูปแบบที่มาก่อนฟอนต์ Gotham แบบขยาย แต่ไม่ว่าจะเป็นฟอนต์หรือข้อความ “19 JEWELS” บนนาฬิกาทองของปิกัสโซ ก็ไม่ได้ให้เบาะแสเกี่ยวกับวันผลิตหรือประวัติแบรนด์ที่ชัดเจน

นาฬิกาหรูที่ซ่อนเร้น ความหลงใหลในเรือนเวลาของปิกัสโซ

อย่างไรก็ตาม เราทราบดีว่าปิกัสโซนั้นมีคอลเลคชันนาฬิกาข้อมือชั้นดีอยู่ไม่น้อย ในปี 1954 ยูซุฟ คาร์ช ช่างภาพชื่อดัง ได้จับภาพศิลปินผู้นี้ขณะสวมนาฬิกาที่ภายหลังระบุได้ว่าเป็น Jaeger-LeCoultre Triple Date Moonphase นอกจากนี้ เขายังสวม Rolex GMT-Master ตัวเรือนสเตนเลสสตีลในภาพถ่ายอันโด่งดังปี 1960 โดย Eddy Novarro ซึ่งแสดงให้เห็นศิลปินสวมหมวกขนนกอินเดียนแดงที่ได้รับเป็นของขวัญจากแกรี คูเปอร์ พระเอกภาพยนตร์คาวบอยชื่อดัง

เป็นเรื่องที่น่าสนใจไม่น้อยที่จิตรกรผู้สร้างสรรค์ “Demoiselles d’Avignon” (1907) และผลงานชิ้นเอกต่อต้านสงครามอย่าง “Guernica” (1937) ซึ่งเป็นการประท้วงความโหดร้ายของสงครามกลางเมืองสเปน กลับมีความหลงใหลในสิ่งของฟุ่มเฟือยเล็กๆ น้อยๆ ในชีวิต แม้เขาจะเป็นสมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์ แต่ปิกัสโซกลับชื่นชอบการใช้ชีวิตแบบชนชั้นสูง

ในปี 1919 ขณะที่เขาอยู่ในลอนดอนเพื่อวาดฉากและม่านหลังสำหรับการแสดง “The Three-Cornered Hat” ของคณะ Ballets Russes โดย Serge Diaghilev เขากับภรรยานักบัลเลต์ ออลก้า คอคลอวา ได้เข้าพักที่โรงแรม Savoy ปิกัสโซยังโน้มน้าวให้นักวิจารณ์จาก Bloomsbury Group อย่าง Clive Bell พาไปที่ Savile Row เพื่อตัดชุดสูทสั่งตัดจาก Anderson & Sheppard และไปที่ James Lock & Co. บนถนน St James’s Street เพื่อซื้อหมวกทรงโบว์เลอร์สีดำ

แม้ปิกัสโซจะได้รับการยกย่องในวงการศิลปะหลังจากผลงาน “Demoiselles” ซึ่งครั้งหนึ่ง Henri Matisse อาจารย์ของเขาเคยกล่าวถึงว่า “เขาคือโจรผู้ซุ่มซ่อน” แต่ศิลปินผู้นี้ก็ประสบความสำเร็จทั้งในเชิงพาณิชย์และคำวิจารณ์ เมื่อเขาและจอร์จ บราก ได้ปลดปล่อยแนวคิดคิวบิสม์สู่โลกศิลปะปารีสในปี 1907 ปาโบล ปิกัสโซเป็นศิลปินที่หาได้ยากยิ่งที่ร่ำรวยในขณะที่ยังมีชีวิตอยู่ แทนที่จะเป็นหลังเสียชีวิต

นาฬิกา Jaeger-LeCoultre, Rolex และนาฬิกาที่สลักชื่อเฉพาะตัวที่ได้กล่าวถึงไปนั้น เป็นเพียงส่วนหนึ่งในคอลเลคชันของเขาที่มีหลักฐานเป็นภาพถ่ายปรากฏ และไม่มีนาฬิกาเรือนใดปรากฏในตลาดรองเลย นั่นทำให้นาฬิกาที่มีประวัติที่พิสูจน์ได้ว่ามาจากปาโบลผู้ยิ่งใหญ่ กลายเป็นความฝันของนักสะสมอย่างแท้จริง

อ่านบทความอื่นๆที่น่าสนใจเพิ่มเติมได้ที่:
Jean-Pierre Hagmann จิตวิญญาณแห่งช่างทำเรือนนาฬิกาผู้ไร้เทียมทาน
Revolution’s Most Influential Brand Leaders Women in Watchmaking: เมื่อสตรีเป็นใหญ่ในอุตสาหกรรมนาฬิกา